Η ηθική δεν αποτελεί, στη μέτρηση ωριμότητας, ένα ξεχωριστό τμήμα ούτε έναν κώδικα συμπεριφοράς που βρίσκεται σε ένα συρτάρι. Είναι η διάσταση που μετρά αν ένας οργανισμός γνωρίζει ποιες αποφάσεις αναθέτει σε ένα σύστημα, ποιος είναι υπεύθυνος για αυτό, και αν αυτό μπορεί να λογοδοτηθεί προς πελάτες, εργαζομένους και εποπτικές αρχές. Ένα σύστημα μπορεί να λειτουργεί γρήγορα και ορθά και ωστόσο να αποτελεί πρόβλημα αν κανείς δεν μπορεί να εξηγήσει γιατί δίνει αυτό το αποτέλεσμα, ή αν κανείς δεν έχει σκεφτεί εκ των προτέρων τις περιπτώσεις στις οποίες κάτι πάει στραβά.
Αυτή η διάσταση συνδέεται με άλλες, αλλά δεν στέκεται ανεξάρτητη. Όποιος δεν γνωρίζει ποια δεδομένα χρησιμοποιεί ένα μοντέλο, δεν μπορεί επίσης να κρίνει αν ένα αποτέλεσμα είναι επεξηγήσιμο ή δίκαιο — αυτό αγγίζει το τι πρέπει ήδη να έχει τακτοποιηθεί στην ιδιωτικότητα και ασφάλεια. Και όποιος δεν έχει ορίσει κάποιον που μπορεί να απορρίψει αποτελέσματα ΑΙ, του λείπει ένα βήμα που κανονικά ρυθμίζεται στη διαχείριση επιδόσεων: ποιος αξιολογεί τι, και με βάση ποια κριτήρια.
Στο επίπεδο baseline, η ηθική συνήθως δεν αποτελεί θέμα. Δεν έχει συμβεί κανένα περιστατικό, οπότε δεν υπάρχει αφορμή να σκεφτείτε την επεξηγησιμότητα ή τη μεροληψία (bias). Αποφάσεις σχετικά με τη χρήση ΑΙ λαμβάνονται χωρίς να θέτει κανείς το ερώτημα αν αυτό είναι υπεύθυνο. Αυτό δεν είναι απαραίτητα ασύνετο — απλά συχνά δεν έχει ακόμη τεθεί το θέμα. Περισσότερα για το τι σημαίνει αυτό το επίπεδο στην πράξη διαβάζετε στο τι σημαίνει το επίπεδο baseline στην πράξη.
Στο foundation υπάρχει συνήθως ένα πρώτο έγγραφο: μια εσωτερική θέση, μερικές συμφωνίες σχετικά με ποιες εφαρμογές είναι αποδεκτές και ποιες όχι. Αυτό το έγγραφο σπάνια συμβουλεύεται κανείς πριν ξεκινήσει μια νέα εφαρμογή. Δείτε τι σημαίνει το επίπεδο foundation στην πράξη για το ευρύτερο πλαίσιο αυτού του επιπέδου.
Στο activation η ηθική γίνεται μέρος της διαδικασίας: νέες εφαρμογές ΑΙ ελέγχονται εκ των προτέρων, υπάρχει μια σταθερή στιγμή στην οποία κάποιος ρωτά ποιος μπορεί να εξηγήσει το αποτέλεσμα και ποιος είναι υπεύθυνος αν κάτι πάει στραβά. Στο insight αυτός ο έλεγχος μετριέται: ο οργανισμός καταγράφει ποιες εφαρμογές έχουν αξιολογηθεί, ποιες αποκλίσεις βρέθηκαν και πώς επιλύθηκαν. Στο intelligence ο ηθικός έλεγχος δεν αποτελεί πλέον ξεχωριστή διαδικασία αλλά είναι ενσωματωμένος στον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσονται και παρακολουθούνται οι εφαρμογές ΑΙ, με συνεχή εικόνα του πού προκύπτει κίνδυνος προτού εκδηλωθεί.
Η διασπορά μεταξύ των βαθμολογιών διαφόρων ανθρώπων στον οργανισμό σας σε αυτή τη διάσταση είναι συχνά μεγαλύτερη από σε άλλες διαστάσεις. Ένας νομικός βλέπει κινδύνους που δεν βλέπει ένας επιχειρησιακός διευθυντής, και αντίστροφα ένας επιχειρησιακός διευθυντής βλέπει πρακτικές που στα χαρτιά δεν υπάρχουν. Αυτή η διασπορά, που γίνεται ορατή στον γύρο της απεικόνισης (plot), είναι συνήθως πιο ενημερωτική από τον μέσο όρο.
Τι κοστίζει η άνοδος κατά ένα επίπεδο εξαρτάται από πού βρίσκεται το σημείο συμφόρησης. Στη μετάβαση από baseline σε foundation, συχνά δεν πρόκειται για χρήματα αλλά για χρόνο των κατάλληλων ανθρώπων: κάποιος πρέπει να θέσει το ερώτημα που κανείς δεν έχει θέσει ακόμη, και να καταγράψει ένα πρώτο πλαίσιο. Αυτό το πλαίσιο δεν χρειάζεται να είναι πλήρες για να είναι χρήσιμο.
Στη μετάβαση από foundation σε activation αλλάζει η φύση του εγχειρήματος. Τότε δεν πρόκειται πλέον για ένα έγγραφο αλλά για μια συνήθεια: μια σταθερή στιγμή σε κάθε έργο στην οποία κάποιος θέτει το ηθικό ερώτημα, και ένα πρόσωπο εξουσιοδοτημένο να σταματήσει μια εφαρμογή με βάση αυτό. Αυτό απαιτεί κάτι από τους ανθρώπους και τις δεξιότητες, γιατί αυτό το πρόσωπο πρέπει να μπορεί να κρίνει τι μπορεί και τι δεν μπορεί να χειριστεί ένα σύστημα ΑΙ, και αυτή είναι μια δεξιότητα που δεν είναι παρούσα παντού.
Στη μετάβαση προς το insight και το intelligence προστίθεται περισσότερο: έναν τρόπο να καταγράφονται οι έλεγχοι, να αναγνωρίζονται μοτίβα σε πολλαπλές εφαρμογές, και να μαθαίνει κανείς από ό,τι έχει προηγουμένως πάει στραβά. Αυτό δεν κοστίζει μεγάλο προϋπολογισμό, αλλά απαιτεί επιμονή — είναι ευκολότερο να κάνει κανείς μια στιγμή ελέγχου μία φορά παρά να την επαναλαμβάνει διαρθρωτικά όταν αυξάνεται η πίεση για ταχεία παράδοση.
Τι δεν κοστίζει είναι ένα ξεχωριστό τμήμα ηθικής ή μια εξωτερική επιτροπή ελέγχου. Οι περισσότεροι οργανισμοί που ανεβαίνουν σε αυτό το επίπεδο το κάνουν με τους ανθρώπους που ήδη υπάρχουν, δίνοντας στο ερώτημα μια σταθερή θέση σε μια διαδικασία που ήδη υπάρχει.
Αυτή η διάσταση είναι μία από τις επτά, και δεν στέκεται μόνη της. Η ηθική δεν ανεβαίνει ως οργανισμός, υποδομή ΙΤ ή διαχείριση δεδομένων εάν δεν έχουν ακόμη φτάσει σε επίπεδο στο οποίο τα αποτελέσματα μπορούν να ανιχνευθούν — η εξήγηση του τι κάνει ένα μοντέλο απαιτεί να γνωρίζετε ποια δεδομένα εισέρχονται σε αυτό και πώς είναι δομημένο το σύστημα. Αν θέλετε να δείτε πώς σχετίζεται αυτή η διάσταση με τις άλλες έξι και πού είναι μεγαλύτερη η διασπορά στον δικό σας οργανισμό, η μέτρηση ωριμότητας σας δίνει μια εικόνα αυτού.
Αυτή η σελίδα αφορά το αν ο οργανισμός σας μπορεί να στηρίξει το ΑΙ — αν υπάρχει ένα θεμέλιο πάνω στο οποίο μπορούν να λαμβάνονται υπεύθυνες αποφάσεις. Ένα άλλο ερώτημα, που δεν απαντάται εδώ, είναι ποιο μέρος της πραγματικής εργασίας θα μπορούσε να αναλάβει το ΑΙ. Αυτό το ερώτημα το υπολογίζει η εργασιακή σάρωση (werkscan) της FTE TO AI ανά εργασία, ώστε να βλέπετε πού υπάρχει δυναμικό ανεξάρτητα από το αν ο οργανισμός είναι ήδη έτοιμος για αυτό.
Vraag maar wat er moet staan voordat AI in uw organisatie kan landen.
Answers come from this site’s knowledge base. Not tailored advice, and not a scan of your company.