Op foundation-niveau is er iets neergezet. Er is beleid, er zijn afspraken over datamanagement, en de IT-infrastructuur is niet langer een verzameling losse systemen maar een structuur waarin nieuwe toepassingen in principe kunnen landen. Het verschil met baseline is dat er nu een plan ligt in plaats van toeval. Wie op wat betekent het niveau baseline in de praktijk leest wat daaraan voorafging, herkent foundation als de fase waarin de losse initiatieven zijn samengebracht tot iets dat op papier klopt.
Het probleem van foundation is dat het papier klopt en de praktijk nog niet. Beleid over datamanagement is geschreven, maar wordt niet overal gevolgd. Er is een architectuur voor IT-infrastructuur, maar de oude systemen zitten er nog naast. De organisatie-dimensie — wie beslist, wie betaalt, wie is verantwoordelijk als een AI-toepassing iets doet dat niemand had voorzien — is benoemd maar niet getest. Dat is precies waarom pilots op dit niveau vaak blijven hangen: de fundamentele dimensies zijn opgezet, maar nog niet ingesleten.
In een plot-ronde scoort niet één persoon de organisatie, maar meerdere mensen los van elkaar. Op foundation-niveau valt vaak op dat de IT-afdeling zichzelf hoger scoort dan de business, of dat een CHRO de organisatie-dimensie optimistischer beoordeelt dan de mensen die er dagelijks mee werken. Die spreiding is geen fout in de meting. Het is het signaal dat de basis wel is ingericht, maar niet door iedereen op dezelfde manier wordt ervaren. Voordat u verdergaat naar activation is het nuttiger om te weten waar die spreiding zit dan om een gemiddeld cijfer te berekenen.
De stap van foundation naar activation gaat niet over nieuwe technologie toevoegen. Ze gaat over of de fundamentele dimensies — organisatie, IT-infrastructuur, datamanagement — dragen wat erop komt. Op foundation-niveau is de architectuur er, maar staat vaak nog niet vast of de data die door het systeem stroomt consistent genoeg is om op te bouwen. Datamanagement dat op papier is geregeld, moet in de praktijk betekenen dat een AI-toepassing morgen dezelfde gegevens ziet als vandaag, in hetzelfde formaat, zonder dat een handmatige correctie ertussen zit.
Hetzelfde geldt voor de organisatie-dimensie. Op foundation is er een besluit genomen over wie verantwoordelijk is voor AI-initiatieven. Op activation-niveau moet dat besluit een gewoonte zijn geworden: mensen weten bij wie ze moeten zijn, escalatie verloopt zonder dat er eerst een vergadering nodig is, en de verantwoordelijkheid ligt niet meer bij één aangewezen persoon maar bij een structuur die blijft functioneren als die persoon er niet is.
De afhankelijke dimensies — de toepassingen die op de fundamentele laag bouwen — komen op foundation-niveau meestal nog te vroeg. Een organisatie die overweegt met agents die werk uitvoeren te experimenteren, doet er goed aan eerst te bepalen of de IT-infrastructuur en het datamanagement dat kunnen dragen. Zonder die basis levert een agent resultaten die niemand kan verklaren, en dat is meestal waar een pilot vastloopt: niet omdat de technologie faalt, maar omdat de laag daaronder nog niet stabiel genoeg is.
Drie dingen komen op foundation-niveau vaak terug. Ten eerste: beleid dat is vastgesteld maar niet is ingebed in dagelijkse routines, waardoor het bij de eerste afwijking wordt genegeerd. Ten tweede: een IT-infrastructuur die nieuwe toepassingen toelaat, maar waarin de oude en nieuwe systemen naast elkaar blijven bestaan zonder dat iemand heeft besloten wanneer de oude verdwijnen. Ten derde: een organisatie-dimensie die op het niveau van de directie is geregeld, maar op de werkvloer nog niet zichtbaar is — mensen weten niet wie ze mogen vragen, en vallen daardoor terug op de oude manier van werken.
Deze drie punten zijn niet uitzonderlijk. Ze horen bij het niveau. Foundation is de fase waarin de fundamentele dimensies zijn opgezet en nog niet zijn beproefd. Dat is ook waarom het zinvol is om te kijken naar wat er ná activation komt: op hoe komt u van activation naar het volgende niveau wordt beschreven wat er gebeurt als de basis wél draagt en de vraag verschuift naar samenhang tussen toepassingen, zoals te lezen op ketens waarin stappen elkaar opvolgen. Wie verder wil kijken, kan ook zien hoe insight zich verhoudt tot foundation via hoe komt u van insight naar het volgende niveau of hoe het traject eindigt bij hoe komt u van intelligence naar het volgende niveau.
De volwassenheidsmeting laat zien of de organisatie AI kan dragen — of de fundamentele dimensies stevig genoeg staan om iets op te bouwen. Dat is een andere vraag dan welk deel van het werk daadwerkelijk door AI is over te nemen. Wie foundation heeft vastgesteld en wil weten wat er concreet op die basis past, vindt dat antwoord niet in deze meting maar in de werkscan van FTE TO AI, die per taak berekent welk deel van het werk voor overname in aanmerking komt.
De tool waarmee u deze meting zelf uitvoert, is nog in aanbouw. Wie wil weten wanneer die beschikbaar komt, kan zich aanmelden voor de wachtlijst.
Vraag maar wat er moet staan voordat AI in uw organisatie kan landen.
Antwoorden komen uit de kennisbank van deze site. Geen advies op maat, en geen scan van uw bedrijf.