Op foundation-niveau staat de basis: er is een vorm van IT-infrastructuur die AI-toepassingen kan dragen, er is een begin van datamanagement, en de organisatie heeft besloten dat AI iets is om serieus te nemen. Activation is de stap daarna. Het betekent dat er niet langer alleen plannen en voornemens liggen, maar dat AI daadwerkelijk werkt — in een team, in een proces, in een deel van de organisatie. Er is iets in gebruik. Er is iets dat resultaat oplevert dat mensen kunnen aanwijzen.
Dat is een wezenlijk andere situatie dan foundation, waar de vraag nog is of de organisatie kan beginnen. Op activation is die vraag beantwoord: er is begonnen. De vraag die overblijft, is of dat begin zich laat herhalen, uitbreiden en overdragen — of dat het beperkt blijft tot de plek waar het is ontstaan.
Organisaties op dit niveau herkennen zichzelf meestal in een aantal terugkerende patronen. Er is een pilot die werkt, vaak gedragen door een paar mensen die uitzonderlijk gemotiveerd zijn en die zelf hebben uitgevogeld hoe iets moet. Er is resultaat, maar het resultaat hangt aan personen, niet aan een proces. Als die persoon vertrekt of het druk heeft met ander werk, valt het initiatief stil.
De IT-infrastructuur ondersteunt wat er gebeurt, maar is niet ingericht om het te schalen: wat op één plek werkt, moet elders opnieuw worden opgebouwd, met andere tools, andere afspraken, andere aannames. Datamanagement is voldoende voor de toepassing die er nu is, maar niet geordend genoeg om een tweede of derde toepassing zonder herhaling van werk op te zetten. En op organisatieniveau ontbreekt vaak een gedeeld beeld: de ene afdeling weet niet dat de andere iets vergelijkbaars heeft opgezet, en er is geen plek waar die kennis samenkomt.
De zeven dimensies van de meting laten dit patroon meestal precies zien: fundamentele dimensies als organisatie, IT-infrastructuur en datamanagement scoren lager dan de afhankelijke dimensies die er bovenop bouwen. Er is dus wel activiteit, maar de laag die activiteit moet dragen, is nog niet af.
Een aantal signalen komt vaak samen terug. Er wordt gesproken over "die tool die het team van X gebruikt" in plaats van over een voorziening die voor de hele organisatie beschikbaar is. Vragen over een toepassing gaan naar één persoon, niet naar een proces of documentatie. Als iemand in een ander team hetzelfde probleem heeft, begint die persoon opnieuw, met een eigen aanpak, in plaats van aan te sluiten op wat er al bestaat. En besluitvorming over uitbreiding — meer budget, meer mensen, meer toepassingen — verloopt op onderbuik en anekdote, omdat er geen gedeeld overzicht is van wat werkt en waarom.
De plot-ronde binnen de meting maakt dit vaak concreet zichtbaar. Wanneer meerdere mensen apart scoren, valt op activation-niveau vaak een grotere spreiding op dan op andere niveaus: wie dicht bij het initiatief staat, scoort de organisatie hoger dan wie er verder vanaf staat. Die spreiding is zelf een signaal. Het zegt dat succes op dit niveau vaak lokaal ervaren wordt en dat het beeld van "waar staan we" nog niet gedeeld is.
De overgang van activation naar het niveau daarna — insight — draait niet om meer pilots of meer enthousiasme. Die zijn er al. De overgang draait om het dragend maken van wat al werkt: infrastructuur die niet aan één afdeling hangt, datamanagement dat een tweede toepassing niet dwingt tot een herhaling van al gedaan werk, en een organisatievorm waarin kennis over wat werkt niet bij één persoon blijft steken. Dat is minder een technische stap dan een structurele: het gaat over wie eigenaar is van wat er is opgebouwd, en of dat eigenaarschap breder is dan de mensen die het initiatief namen.
Hoe die stap er precies uitziet, verschilt per organisatie en hangt af van waar de spreiding tussen de zeven dimensies het grootst is. Voor wie op activation-niveau zit en wil weten wat er specifiek moet gebeuren om verder te komen, is er een uitgewerkte route op hoe u van activation naar het volgende niveau komt. Wie zich eerder herkent in het beeld van een organisatie die nog moet beginnen, vindt de aansluitende stap op hoe u van foundation naar het volgende niveau komt. En wie wil weten wat er ná activation nog te doen staat — hoe een organisatie eruitziet die verder is dan de eerste werkende toepassing — leest dat op wat het niveau insight in de praktijk betekent.
Deze meting laat zien of de organisatie AI kan dragen: of de fundamentele laag onder een toepassing staat, en of activation zich kan uitbreiden zonder op personen te blijven hangen. Dat is een andere vraag dan welk deel van het werk zelf voor AI in aanmerking komt. Wie dat wil weten — welk deel van een taak, een rol of een proces AI daadwerkelijk kan overnemen — vindt dat in de werkscan van FTE TO AI, die per taak berekent welk deel van het werk zich laat overdragen. Beide vragen horen bij elkaar: de ene meet de grond waarop AI kan staan, de andere meet wat er op die grond kan worden neergezet.
Vraag maar wat er moet staan voordat AI in uw organisatie kan landen.
Antwoorden komen uit de kennisbank van deze site. Geen advies op maat, en geen scan van uw bedrijf.